Για τρίτη συνεχόμενη χρονιά, κατά το σχολικό έτος 2026-2027, προγραμματίζεται η υλοποίηση του βραβευμένου με το βραβείο «Κλεισθένης» βιωματικού εργαστηρίου «Μικρά μαθήματα Δημοκρατίας για αυριανούς δημότες». Η πρωτοβουλία του εργαστηρίου, που συνδιοργανώνεται από το Τμήμα Δημοτικού και Ιστορικού Αρχείου του Δήμου Αθηναίων και την Ελληνική Ένωση για την Προώθηση της Ρητορικής στην Εκπαίδευση, έχει αγκαλιαστεί με ενθουσιασμό από την εκπαιδευτική κοινότητα κατά τις σχολικές χρονιές 2024-2025 και 2025-2026, καθιστώντας τη σταθερό σημείο αναφοράς για τη σχολική ζωή και διαρκή υπενθύμιση της αξίας της Δημοκρατίας στους μαθητές. Στο πλαίσιο αυτό, η ομάδα εισηγητών έχει επισκεφθεί περισσότερα από 40 δημοτικά και γυμνάσια της Αθήνας, προσφέροντας σε 1.100 παιδιά της ΣΤ΄ Δημοτικού και της Γ΄ Γυμνασίου μια ουσιαστική βιωματική εμπειρία.
Ας σημειωθεί ότι το πρόγραμμα ξεκίνησε το 2024 σε συνεργασία με το πρόγραμμα του Δήμου Αθηναίων «Το παιδί, η πόλη και τα μνημεία», ενταγμένο στους επίσημους εορτασμούς για τα 80 χρόνια από την απελευθέρωση της Αθήνας και τα 50 χρόνια από την αποκατάσταση της Δημοκρατίας. Μεταξύ άλλων, μαθητές και μαθήτριες Γυμνασίου φιλοξενήθηκαν στο Δημαρχιακό Μέγαρο Αθηνών, όπου συμμετείχαν σε προσομοίωση συνεδρίασης Δημοτικού Συμβουλίου, διατυπώνοντας προτάσεις και καινοτόμες λύσεις για καίρια ζητήματα της πόλης. Κορύφωση των δράσεων αποτέλεσε η εκδήλωση στην Τεχνόπολη, στην οποία συμμετέχουν οι διακριθέντες του Διαγωνισμού Δημόσιας Ομιλίας με θεματική το δημοκρατικό ήθος.
«Μικρά μαθήματα Δημοκρατίας για αυριανούς δημότες»: Στόχοι και Μεθοδολογία
Κεντρικός άξονας του εργαστηρίου είναι η βιωματική μάθηση, με σκοπό να κατανοήσουν οι μαθητές/-τριες ότι η Δημοκρατία δεν είναι μια αφηρημένη έννοια, αλλά μια εξελισσόμενη πραγματικότητα που απαιτεί ενεργό συμμετοχή. Η ανάδειξη του καταλυτικού ρόλου της τοπικής αυτοδιοίκησης ως εγγυήτριας των δημοκρατικών θεσμών ενδυναμώνει και τη σχέση των νέων με τον τόπο στον οποίο μεγαλώνουν. Οι δράσεις έχουν σχεδιαστεί για να καλλιεργήσουν τη δημοκρατική συνείδηση μέσα από τον διάλογο και τη συλλογική λήψη αποφάσεων.
Κύριες Δράσεις: σύντομη παρουσίαση
Οι μαθητές/-τριες μετατρέπονται σε ιστορικούς ερευνητές, αξιοποιώντας ένα πλούσιο εκπαιδευτικό υλικό:
-
Αρχειακό Υλικό: Εξετάζουν πρωτογενείς και δευτερογενείς πηγές από το Δημοτικό και Ιστορικό Αρχείο, όπως αποφάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου από τα πρώτα χρόνια της μεταπολίτευσης, φωτογραφίες και οπτικοακουστικό υλικό της εποχής.
-
Προσομοίωση Δημοτικού Συμβουλίου: Οι μαθητές/-τριες αναλαμβάνουν τον ρόλο δημοτικών συμβούλων, ώστε να εξοικειώνονται με την ενημέρωση για όσα συμβαίνουν γύρω τους, να αναπτύσσουν και να αντικρούουν επιχειρήματα, να καλλιεργούν βασικές επικοινωνιακές δεξιότητες, ικανότητα συνεργασίας και δημιουργικής σκέψης.
-
Δημιουργικές Δραστηριότητες: Το πρόγραμμα περιλαμβάνει μια ποικιλία εικαστικών, θεατρικών, ρητορικών και προφορικών/γραπτών δημιουργικών δράσεων.
Δεξιότητες – Αξίες και Στάση ζωής
Μέσω αυτών των δράσεων, το πρόγραμμα αναμένεται να υπηρετήσει σημαντικούς στόχους:
-
Κριτική Σκέψη: Οι μαθητές/-τριες εξοικειώνονται με την ικανότητα να αναλύουν επιχειρήματα, να τεκμηριώνουν τις απόψεις τους, να ερμηνεύουν πρωτογενείς πηγές και να προσεγγίζουν κριτικά τα ΜΜΕ και τα κοινωνικά δίκτυα.
-
Ιστορική Συνείδηση: Γνωρίζουν το πλαίσιο της μεταπολίτευσης και συνειδητοποιούν τη σημασία της υπεράσπισης δημοκρατικών αξιών, όπως η ελευθερία της έκφρασης, ο σεβασμός στη διαφορετικότητα και τα ανθρώπινα δικαιώματα.
-
Ενεργός αυριανός δημότης και πολίτης: Το εργαστήριο αναδεικνύει την αναγκαιότητα της ενεργού συμμετοχής στα κοινά, συνδέοντας την ιστορική έρευνα με τις σύγχρονες προκλήσεις της Δημοκρατίας. Έμφαση δίνεται και στην Εκπαίδευση για τους Βιώσιμους Στόχους Ανάπτυξης μέσα από την αξιοποίηση του Global Schools Program των Ηνωμένων Εθνών (UN-SDSN).
Σχεδιασμός προγράμματος-Συντονισμός:
Βασιλική Σφήκα, Ιστορικός-αρχαιολόγος (ΕΚΠΑ), MSc Διαχείριση Πολιτισμικών Μονάδων, προϊσταμένη Τμ. Δημοτικού και Ιστορικού Αρχείου-Δ/νση Αποκέντρωσης και Διοίκησης και Βάλια Λουτριανάκη, φιλόλογος (Αρσάκειο Ψυχικού), διδάσκουσα ΠΜΣ Ρητορικής (ΕΚΠΑ), πρόεδρος Ένωσης Ρητορικής
